vrijdag, augustus 05, 2005

Jezus!

Zelf ben ik opgegroeid zonder al te veel 'religie'. De bijbel gelezen als een interessant verhalenboek en naast humanistisch onderwijs ook de nodige informatie over de verschillende religies mee gekregen, maar religieus wil ik me zelf bepaald niet noemen.

Dat is in Kenya een onbekend verschijnsel. Geen religie hebben is hier zoiets als een one way ticket to hell. Als Europeaan ben ik natuurlijk sowieso een vreemde eend in de beit en wordt me mijn heidendom niet al te kwalijk genomen maar eigenlijk kunnen mensen het maar moeilijk accepteren dat je niet religieus bent. In Mombasa hoor je dan weer de Imam oproepen tot gebed, stuit je op prachtige Hindu tempels of wordt je getracteerd op een openlucht evangelisatie dienst. De televisie zendt de meest uiteenlopende religieuze programma's uit en te pas en te onpas wordt God, Jesus of Maria aangeropen om zijn of haar zegen over dit of dat te geven. Nu kan ik me religie als cement van een sociaal bouwwerk heel goed voorstellen en wellicht biedt het veel mensen hier een houvast in vaak moeilijke tijden, maar de rol die de kerken spelen in wat in mijn ogen 'post koloniale onderdrukking' is zie ik ook.

Een belangrijke reden voor het niet gebruiken van condooms is het feit dat bijna alle (christelijke) kerken het gebruik ervan afwijzen of op z'n minst niet aanmoedigen en wijzen op het feit dat onthouding de enige geaccepteerde manier van voorkomen van zwangerschap en/ of SOA's is. En dan lees je dan onveilige abortussen en onveilige sex de twee grootste killers van Kenya zijn. De eerste vanwege de dood door infectie bij vrouwen bij wie een (illegale) abortus is uitgevoerd, de tweede vanzelfsprekend door HIV/AIDS.

Onderdrukking van vrouwen en minderheden met de zegen of zelfs theoretische onderbouwing door verschillende religieuze stromingen is ook zoiets waar ik me heel kwaad over kan maken. Nu is niet alleen de kerk daar debet aan maar zeker ook de traditie's van veel 'tribes' in dit deel van de wereld. Toch wordt maar al te gretig dit onderdrukkingsmechanisme door de kerken overgenomen.

Religie's en kerken zouden zo'n goede en belangrijke rol kunnen spelen in het op weg helpen van een door onderdrukking en rampen geplaagde bevolking. Bevrijdingstheologen in Zuid Amerika zijn daar een voorbeeld van. Kerken hebben ook in de Nederlandse geschiedenis een belangrijke rol gespeeld bij de emancipatie en ontwikkeling van de 'gewone man'. Hier zie ik daar maar weinig van terug, een enkele gunstige uitzondering daargelaten.

Dat betekend voor degenen die het anders willen dat er maar een optie overblijft; omverwerpen van de bestaande structuren, REVOLUTIE!(in welke vorm dan ook)

Het was een optie die voor mijn socialistische voorvaderen gold en waar ik op zich sympathie voor heb, maar of het er hier ooit van gaat komen?

Ziekenhuis

Ik had me een heerlijke, ontspannen vakantietijd in Mombasa voorgesteld, maar helaas, daar is tot nu toe niet veel van terecht gekomen. Eergisteren na het nuttigen van een glas avocadosap bij John de sapjongen begon James Young, de jongere broer van Charles enorm te kotsen. Na een hele middag en nacht te hebben gekotst werd hij steeds zwakker en minder aanspreekbaar en besloten we hem naar een ziekenhuis te brengen. Kenya kent niet het systeem van huisartsen (wel prive artsen voor de rijken). Als je ziek bent ga je of naar de apotheek voor een pil of naar het ziekenhuis voor een diagnose en behandeling. We gingen naar een prive ziekenhuis in de Swahili (bantu arabisch) wijk van Mombasa. Na enig onderzoek bleek het een ontstoken maag ten gevolge van een maagzweer te zijn. Een jongen van 17 met een maagzweer? James Young is opgenomen en knapt zienderogen op en met de nodige medicatie zal het allemaal wel weer goed komen, maar mij heeft het wel aan het denken gezet.

Kenyanen lijken erg 'gelaten' onder de dagelijkse ellende waar ze vaak mee worden geconfronteerd. De armoede, de inefficiente overheid, de aids crises. Maar onder dat oppervlak van de gelaten, soms bijna onaangedane gezichten zit wel degelijk de frustratie, de angst en de stress die dit alles met zich meebrengt.

James Young verloor zijn vader een aantal jaren geleden. Daarna viel het gezin uit elkaar ten gevolge van het feit dat nu de broodwinner er niet meer was iedereen op zijn eigen manier moest zien te overleven. Charles is de enige in de familie met een fatsoenlijk inkomen en dus bleven de kinderen die nog naar school gaan bij hem. Moeder ging terug naar het stukje land in Kisumu. Broer Wycliff vertok naar de US, zus nancy is getrouwd met een man in Hannover en woont daar sinds kort en dus heeft de familie zo zijn eigen diaspora ondergaan. Voor een cultuur waar familie, clan, tribe bijna alles is waar het gaat om sociale, emotionele en fysieke support is dat op z'n zachtst gezegt 'lastig'.

Toen Moses vorig jaar met zeer ernstige klachten ten gevolge van stress naar het ziekenhuis werd gebracht was er ook zoiets aan de hand. Het verlies van ouders en alle gevolgen van dien trekt een zware wissel op de kinderen die onder vaak heel moeilijke omstandigheden verder moeten. In de gesprekken met Charles hebben we het ook vaak over het feit dat alle verantwoordelijkheid op zijn schouders rust en dat zijn eigen ontwikkeling en ontplooiing danig in de weg staat. In feite offert hij zijn eigen kansen op om de andere kinderen verder te helpen, in ieder geval tot en met de middelbare school.

Het is nog maar twee of drie generaties terug dat in veel families in Nederland ook slechts een van de kinderen een vervolgstudie kon doen vanwege gebrek aan geld. En de mensen die tijdens en vlak na de crises en de tweede wereldoorlog opgroeiden zullen wellicht bij het lezen van dit verhaal hun schouders ophalen, want dit is niets nieuws voor hun. Maar voor mij die in relatieve welvaart en luxe opgroeide dankzij de economische groei en een stel keihard werkende ouders die alles op alles zetten om hun kinderen alle kansen te geven is het soms wel even wennen, slikken zelfs

dinsdag, augustus 02, 2005

Pole pole

Eindelijk aangekomen in Mombasa! Het begin van mijn vakantie. Na Dunga, Nakuru en Nairobi is Mombasa bijzonder relaxed (pole pole). het is hier warm, maar half bewolkt met zo nu een dan een tropische bui. De regenmoesson die India teistert heeft ook hier het weer van slag gemaakt, want regen is ongebruikelijk in deze tijd van het jaar. Jammer, maar niet echt strandweer dus. Maar dat geeft niet. Het is hier ' thuis' voor mij. Lekker bij Charles in huis, deetje kletsen, tv kijken en gewoon lekker van Kenya genieten, het heerlijke eten, de geuren, de onverwacht mooie uitzichten en de langzame maar relaxte manier waarop hier wordt geleefd, heerlijk!

De afgelopen weken waren weer vol indrukken en belevenissen. Sommige zaken heb je in dit journaal kunnen lezen, andere zijn te klein of te moeilijk om in woorden uit te drukken. Maar al met al is het opnieuw een indrukwekkende reis geweest tot nu met weer nieuwe inzichten en zo nu en dan ook erg emotioneel. In Nairobi zijn we op bezoek geweest in de sloppen, waar jongeren ons hun ' buurthuis' lieten zien waar ze les kregen in ' fine arts' en 's avonds naar een voorstelling geweest met een mix van moderne dans en afrikaanse zang en vormgeving. Ksh 300 voor een kaartje en rode wijn uit Zuid afrika voor Ksh 150 in de avond en 'smiddags door de blubber van een ' slum area' aan de rand van Nairobi gevuld met 25000 vervuilde, vaak zieke en bijna altijd straatarme afrikanen die voor minder dan Ksh 100 per dag moeten rondkomen. Die tegenstelling en daarin een positie innemen als westerling is een stijd op zich.

Vanaf zaterdag ga ik het land eens bekijken vanuit een heel andere positie. Met een auto dwars door een deel van het noorden (Mount Kenya en Samburu) , de centrale hoogvlakte/ rift valley (Nakuru) en het zuiden (Masai Mara). Overnachten in goedkope maar veilige hotels en eten met de kenianen in keniaanse restaurants. Net even anders dus dan de gemiddelde tourist die hier met (mini) bus van luxe hotel naar luxe hotel en van natiomaal park naar nationaal park wordt gesleept, wat overigens ook heel leuk is. Dankzij de gastvrijheid en makkelijke manier van omgang van de Kenianen ken ik nu in bijna elke stad waar we zullen overnachten wel iemand of via via een vriend of familielid die ons kan rondleiden of onderbrengen. Het lijkt me een heerlijk avontuur.

zondag, juli 31, 2005

Nakuru en Nairobi

Dinsdag zijn we uit Kisumu vertrokken naar Nairobi via Nakuru met de bus. In Nakuru is een wereldberoemd natuurpark (flamingo's) en dus komen er veel toeristen, op het moment zo'n vijf bussen met allen al nederlanders per dag. Die zullen er wellicht voor een groot deel geen idee van hebben hoe het ' echte' leven in Nakuru of Kenya is. Vrolijk wuiven ze vanuit de luxe touringbussen naar ons, die op straat lopen. In Nakuru zijn we een dag en een nacht gebleven om er een project van twee nederlandse mannen te bezoeken. Zij werken aan de training van kansarme jongeren die willen werken in de toeristenindustrie en tegelijkertijd bouwen ze een vakantiekamp dat tevens dient als trainingscentrum. Commercieel denken en ontwikkelingssamenwerking gaan hier hand in hand. Lijkt me inderdaad een goede manier om de verslaving aan buitenlandse hulp te verminderen en mensen de mogelijkheden te bieden zichzelf verder te ontwikkelen. Lees meer over hun project Ujima op hun website (effe googelen).

In Nakuru weren we rondgeleid door Ray (echte naam Maurice) die in een klein ' hutje' in de sloppen woont en zijn geld bij elkaar verdient door souvenirs te verkopen. Door hard sparen en een gulle gift van een buitenlander kan hij wellicht volgend jaar zijn droom verwezenlijken; een opleiding volgen tot ' cateraar' in de toeristen bussiness. Ray heeft mijn hart echt gestolen door zijn uiterst open en vriendelijke manier van communiceren, zijn oprechte interesse in ons en zijn gedrevenheid om onder zeer moeilijke omstandigheden toch iets van zijn leven te maken. Echt een kanjer van een jongen zoals we ze hier wel meer tegenkomen.

In Nairobi aangekomen zijn we op bezoek gegaan bij het Go Down arts centre en hebben we met de mensen van nairobits gepraat over het ontwerp van de website voor CRe8 en natuurlijk met alle bekenden van het vorige bezoek gekletst. Een gezellige avond uit met mijn gastvrouw van het vorige bezoek, Neema en verder op zijn tijd een biertje in het artiesten cafe Charlie's Pub dat naast ons hotel zit.

Gisteren zijn we op bezoek gegaan bij een kunsteducatieproject in de sloppen van Nairobi. Een groep van twintig jongeren uit de sloppen krijgt daar les in allerlei beeldende kunstdisciplines onder leiding van een stel bezielde vrijwilligers. Er zijn veel van dergelijke projecten in Nairobi. Sommige goed gefinancierd andere minder maar veel van de projecten zijn uiterst succesvol in het rehabiliteren van straatkinderen of het inzetten van kunst als middel om de bevolking te helpen in de strijd tegen ziekte en armoede. Ook vanochtend hebben we met enkele projectleiders van dergelijke sloppenwijk projecten gesproken. Wellicht mensen om in de toekomst mee samen te werken. in ieder geval leerzame en inspirerende ontmoetingen.

Meer nieuws volgende week vanuit Mombasa!

maandag, juli 25, 2005

Laatste dag in Dunga

Vandaag is onze laatste dag in Dunga. Het waren twee zware maar zeer vruchtbare weken. We hebben (denk ik) met iedereen gesproken die we maar moesten spreken om commitment te krijgen voor ons project. We hebben heel veel informatie en contacten erbij. Iedereen reageert heel enthousiast en betrokken op onze plannen en de suggesties die we van het schoolteam, de kunstdocenten, de community en de CBO (community based organisation die het meerjaren project er verbetering van de situatie in Dunga leidt) krijgen zijn zeer bruikbaar. Janneke en ik hebben het ook heel gezellig samen en we maken allebij een intensieve en soms emotionele tijd door hier waarbij we elkaars steun goed kunnen gebruiken.

Afscheid van Dunga en afscheid van 'mijn' familie. Ik laat ze achter met een aantal zaken die hopelijk hun leven weer wat draaglijker maken. Een melkkoe, een goede opleiding voor Eunice, Violet en Moses. Werk voor Amos als timmerman, een paar nuttige zaken voor in huis en hopelijk een goed gevoel dat er in Nederland iemand is die met ze meeleeft. Ik ben blij dat ik dit samen met mijn familie en vrienden die meebetalen aan mag doen. Het is weinig en het valt te bezien of het de situatie uiteindelijk wezenlijk zal veranderen, maar het is beter dan niets.

Vandaag ben ik de stad ingegaan met een boda boda, een fietstaxi. Bonface de taximan vertelde me over zijn verhaal. Dertig jaar, gestopt met secondary school na de tweede klas omdat zijn ouders overleden en nu de zorg over de drie kinderen van zijn zus die samen met haar man ook zijn overleden. De kinderen wonen in Yala, hij probeert als boda boda jongen een paar centen in Dunga te verdienen en is op zoek naar een sponsor om de oudste van de drie kinderen die uiterst slim is weer naar de middelbare school te krijgen.

Het leven is hard, heel hard.

Morgen naar Nakuru met de bus op bezoek bij het ujima project en dan door naar Nairobi. Over het ujima project later meer vanuit cosmopolitisch en koel Nairobi

Kwaheri

zaterdag, juli 23, 2005

YALA

Gisteren waren we op bezoek in Yala. Een gemeenschap van zo’n 20 dorpjes die weer zo’n 4000 inwoners tellen met elkaar. Rachid, iemand die we uit Dunga kennen is daar bezig om een zeer uitgebreid en ambitieus project op te zetten om de problemen van de gemeenschap aan te pakken. Een vrouwengroep, een weduwen en weduwnaren groep, een wezenopvancentrum, een jongerengroep, een gezondheidscentrum en ga maar door.

Nu legde hij ons uit dat in de gemeenschap van 4000 slechts 20% van de mensen een inkomen van minimaal 300 dollar per jaar heeft. Of dat klopt of niet weten we niet maar als dat waar is dan moeten de mensen van deze gemeenschap leven van slechts enkele centen per dag. Dat is te weinig om de problemen die de HIV/AIDS epidemie meebrengt zelf te lijf te gaan. Daarom zijn ze op zoek naar donoren van buitenaf om bijvoorbeeld inkomen genererende activiteiten op te zetten een wezen school als die in Dunga, een gezondheidscentrum en een trainingprogramma om mensen voorlichting te geven over het voorkomen en behandelen van AIDS. Tientallen fondsen zijn aangeschreven maar overal nul op het request. Soms omdat het project te ‘klein’ zou zijn, of omdat het niet binnen de doelstellingen van het fonds valt, soms om onduidelijke redenen.

Wij waren uitgenodigd om kennis te maken met de gemeenschap en de activiteiten en natuurlijk ook in de hoop dat we op de een of andere manier van betekenis kunnen zijn. We hebben het allemaal met belangstelling en meeleven aangehoord en bekeken terwijl ons enigszins het gevoel bekroop dat er erg de nadruk werd gelegd op het zieligheidgehalte van de situatie. Maar goed, de problemen zijn er wel degelijk en in sommige gevallen zijn ze echt hartverscheurend. Zoals het verhaal van een jonge vrouw die net haar zuster heeft begraven en nu met de kinderen zit opgescheept terwijl ze thuis ook een familie heeft die ze maar net kan onderhouden. Ik was van haar verhaal echt even helemaal ondersteboven en voelde me heel erg machteloos en klein.

vrijdag, juli 22, 2005

Het Project

Natuurlijk ben ik in Dunga in de eerste plaats om het beoogde kunsteducatieproject van CRe8 voor te bereiden. Dat gaat nu tot nu toe heel aardig hoewel allemaal in een traag tempo gaat zoals wel meer in snikheet Oost-Afrika. Belangrijk is om een netwerk van de juiste mensen in Dunga te bouwen waarmee we kunnen samenwerken. Om de gemeenschap optimaal te betrekken bij wat we gaan doen en het project op maat te maken voor de mogelijkheden van Dunga. Gelukkig zijn er Alphonce Omolo en John Raburu die met enige afstand van advies kunnen dienen en hebben we met de vrouwengroep, het schoolteam en verschillende sleutelfiguren uit de gemeenschap een zeer open en constructief contact. Ook hebben we contact gemaakt met de mensen van plan Kenya die soortgelijke projecten op het platteland organiseren en die wellicht kunnen meewerken. Er zal nog wel wat water onder de brug stromen voordat we hier met een team van vrijwiligers en professionals de gemeenschap en de school gaan omzetten in een groot ' kunstencentrum' , maar ik heb er goede hoop op dat dat gaat lukken.

Ondertussen gaat het leven hier gewoon verder. iedereen heeft zo'n beetje malaria. Nu is ook Janneke een dagje ziek in bed. Gelukkig alleen een beetje reis-diarhee. We waren vanochtend in het Aga Kahn ziekenhuis om haar te laten onderzoeken. Een heel goed geoutilleerd ziekenhuis als je het vergelijkt met de klinieken waar de armen naar toe moeten. Gisteren waren we ook in een huis op bezoek op het platteland alwaar we werden getrakteerd op zukuma wiki en ugali, zeg maar de plaatselijke aardappelen met groente en hebben we een HIV/AIDS voorlichting meegemaakt en gefilmd voor de plaatselijke vrouwengroep. Allemaal leerzaam en vermoeiend, maar we gaan gewoon door.

Kwaheri

dinsdag, juli 19, 2005

ZIEK

Iedereen lijkt hier ziek te zijn. Misschien is het inbeelding, maar voor een omgeving met zo’n prachtig klimaat zijn er wel heel veel mensen aan het hoesten en proesten. De tuinman die het erf voor de boerderij waar we verblijven aanveegt moet om de paar minuten even stoppen om op adem te komen en te hoesten. De huishoudster is al een paar dagen ontzettend aan het hoesten. De knecht van de molen voor het huis klaagt over aanhoudende buikpijn en de heer des huizes is aan het genezen van een malaria aanval. Ga zo maar door.

Vandaag staat helemaal in het teken van ziekte en alles wat er bij hoort. Vanmorgen, op bezoek bij Amos om wat afspraken te maken vertelde hij me dat zijn vrouw Karen al een aantal dagen last heeft van diarhee en hoge koorts. Hij denkt dat het paratyphus is. We gaan naar de kliniek om het uit te laten zoeken. Vrijdag gaan we met Tony, één van de weeskinderen in huize Margaret naar dezelfde kliniek om eindelijk te laten testen of hij HIV positief is of niet. Ik ben blij dat ik er meteen toen ik hier kwam er over ben begonnen want dat gesprek heeft ze blijkbaar aan het denken gezet en tot handelen gebracht. Het jochie ziet er helemaal niet goed uit. Opgezette buik, slechte huid en holle ogen. Hij is wel heel goedlachs en telkens als ik er ben komt hij bij me zitten en wil op mijn schoot waar hij me dan de hele tijd met grote bruine ogen aanlacht.

Het is erg, al die zieke mensen. Veel onwetendheid, geen geld en geen goede mediche zorg. John kon naar zijn broer, een bekend arts in Kisumu, voor onderzoek en om een recept te halen. Maar voor de allerarmsten hier is dat een onbereikbare luxe. Malaria medicijnen kosten zo’n 70 Ksh voor de goedkoopste en minst werkzame, dat is nog wel te betalen en dus nemen veel mensen die maar bij klachten waarvan ze alleen al denken dat het malaria is.

Er zijn nu ook mogelijkheden gekomen om opgenomen te worden in een programma voor gratis ARV (anti retro virus) van een charitatieve instelling of kerk, maar niet voor iedereen. Hopelijk voor Tony wel, en zo niet dan zullen we op zoek moeten naar iemand die de 500 Ksh (5,5 euro) per maand wil ophoesten om dit kind nog een tijdje bij ons te houden. En ondertussen hoest de rest verder in de hoop dat het daar bij blijft.

veel gezondheid gewenst vanuit Dunga!

maandag, juli 18, 2005

Afrikaanse bodem

Daar zit ik dan. Op Afrikaanse bodem in het Internet cafe, achter een wat verouderde maar goed werkende computer en mijn eerste week in Kenya overdenkend. Het was een hectische, vermoeiende en indrukwekkende week. Dit keer meteen doorgevlogen naar Kisumu/Dunga en niet eerst even een weekje kust gedaan. Van de superdrukte van Amsterdam naar de relatieve drukte van het Afrikaanse platteland.

Ik ervaar het als thuiskomen. maar dan wel in een thuis met de nodige problemen. Maar laat ik beginnen met het positieve zaken. In de familie van Margaret gaat het zienderogen vooruit. En niet alleen door dat ik er geld in stop maar duidelijk ook doordat ze er zelf de schouders onder zetten. het huis is behoorlijk opgeknapt, Amos is druk met het maken van allerlei meubels voor opdrachtgeves. Eunice doet het goed op de kleermakers school en de overige kinderen gaan ook goed.Behalve dan dat de jongste dochter van Amos en Karen (8 maanden) vorige week is overleden aan malaria.

Moses, die de vorge keer nog een gestresste indruk maakte was nu heel ontspannen en goedlachs en praatte zelfs honderduit met Janneke, mijn reisgenote en mij. Ik ben blij dat deze familie weer een stap in de goede richting heeft kunnen zetten en dat ik daar een bijdrage aan heb kunnen leveren mede dankzij de hulp van vrienden en familie.

In het dorp en de school zien de zaken er ook niet slecht uit. Het is schoner en er zijn toiletten(latrines) en badkamers (hokjes) gebouwd en de school staat er pico bello bij. Ik krijg de eer om de latrines deze week officieel te openen ondanks mijn tegenstribbelen en pogingen om duidelijk te meken dat ik er toch echt niet zo veel mee te maken heb. We maken er een mooie foto reportage van en een video zodat we die naar de mensen in nederland kunnen sturen die het echte werk hebben gedaan voor het inzamelen van de benodigde fondsen.

De plannen voor een kunsteducatie project in december zijn zeer positief ontvangen door de degenen die het hebben gelezen. de kunst zal nu zijn om in de gemeenschap een draagvlak te creeren om de plannen met alleen een beetje sturing vanuit Nederland ook daadwerkelijk van de grond te tillen. Daarvoor hebben we de hulp van Alphonce Omolo, een ontwikkelingwerker die zelf in Dunga is geboren en opgegroeid en er een huis heeft. Met hem zullen we bij diverse sleutefiguren en belangengroepen langs gaan deze week om een en ander uitvoerig te bespreken. Ik ben benieuwd!

Elke avond aan tafel, in het huis van Jaohn Raburu, waar we verblijven gaan de gesprekken over Europa, Afrika, cultuur en mentaliteits verschillen. Mannen en vrouwen, onderlinge relaties. Kolonialisme, armoede, ontikkelings samenwerking,Dunga en zijn specifieke problematiek. Allemaal heel interessant en leerzaam.Maar ook vermoeiend en veel. Ik ben blij dat de laatste twee weken vakantie zijn hier, zodat ik me weer kan opladen voor de drukte en stress van het Amsterdamse leven.

kwaheri

donderdag, februari 03, 2005

Terug

Ik ben terug! Veilig geland op een ietwat gladde landingsbaan in Düsseldorf en daarna met een boemeltreintje terug naar Amsterdam om vervolgens te ontdekken dat ik mijn camera kwijt ben geraakt ergens tussen Mombasa en Amsterdam. Godzijdank voor de reisverzekering, wel twee uur op het politiebureau gezeten om aangifte te doen bij een agent die nog nooit van Mombasa had gehoord.

Nederland had besloten me te verwelkomen met kou en sneeuw en nattigheid en grijze luchten en dat viel niet mee na de strakke blauwe hemel van Kenya. De eerste dagen vond ik iedereen er ook maar erg slecht uitzien, zo wit! Maar nu, na een week, ben ik al weer aardig gewend. Volop aan het werk en mijn tempo weer enigszins aangepast aan Nederland. Kenya is weer ver weg, hoewel constant in mijn gedachten.

Tonneke vertelde me eens dat het slim is om op het vliegveld, zodra je het vliegtuig instapt een denkbeeldige knop om te draaien. Wisselen van het Afrikaanse leven naar het Europese. Op de één of andere manier moest ik daarvoor een daad stellen en kocht dus meteen een belastingvrij en evenzogoed duur en overbodig luchtje in het vliegtuig. Ik was meteen weer in consumerend en verwend Europa. Het heeft geen zin om te lang stil te blijven staan bij de onrechtvaardigheid in deze wereld. Je kunt maar weinig doen en dat wat je kunt doen heeft misschien maar weinig zin en ondertussen moet je zelf verder leven en dat leven is hier, in Nederland.

Afrika heeft me opnieuw en weer anders dan de eerste keer de ogen geopend voor mijn ‘geluk’. Door toeval ben ik in dit sompige stukje wereld geboren bij een stel fantastische ouders die me alle mogelijkheden hebben meegegeven die er maar zijn en me hebben gestimuleerd om me te ontwikkelen. Daardoor heb ik kansen gekregen die de meeste kinderen nooit zullen hebben in deze wereld. Dat noem ik nou geluk hebben. Nog meer geluk is dat ik in staat ben om het geluk dat mij ten deel is gevallen een beetje te delen met anderen en pas daarvan ga ik me ook gelukkig voelen. ‘Geluk’ in je eentje is ook maar niks namelijk.

Het was heerlijk om weer onder een hete douche te staan, over de Albert Cuyp markt te lopen, mijn vrienden te zien, in mijn eigen bed te slapen. Maar toch mis ik de geur, de klamme hitte, het lawaai, de sloomheid van het Keniaanse leven heel erg. Dat zal wel verder slijten en ach, met een beetje geluk zit ik er over vijf maanden alweer.

vrijdag, januari 21, 2005

Verliefd

Ik ben helemaal verliefd. Je kent dat wel. Een beetje onrustig. Ook onzeker, gepreoccupeerd en enigszins dweperig. Dit keer niet op een persoon, had zeker ook gekund, maar op dit land, Kenya. Hoe het komt dat ik het hier zo geweldig vind, er zelfs verliefd op ben? Vraag het me niet, maar het is gewoon zo.

Het zal zeker de ongelofelijke warmte en gastvrijheid van de mensen zijn. Iedereen heeft me hier met alles wat ze maar hebben verwelkomt en al was het misschien soms met een bijbedoeling, meestal was het echt oprechte gastvrijheid, een lange traditie in dit land.

Het is ook zeker de schoonheid van het land. De steden zijn dan wel vervuild en ook langs de autowegen is het een bende, maar om elke hoek kom je weer een ander, fascinerend landschap tegen vaak volstrekt ongerept en overweldigend in omvang en schoonheid.

Het is ook de intensiteit van de reis, de cultuurshock. Maar ook de intensiteit van het leven hier vergeleken met dat in Europa. Hier wordt het leven genomen zoals het komt, met veel problemen maar ook vaak met die kleine momenten van samenzijn, lachen, gedachtenwisselingen en plezier die waar we in Europa vaak aan voorbij gaan.

Het zal wel meer mensen zijn overkomen uit het gezapige westen. Zeker mensen die als ik uit de middenklasse komen, goed zijn opgeleid, weinig onoverkomelijke problemen in hun leven hebben gekend en die dan in zo´n totaal andere wereld terechtkomen dat ze bijna geen weg meer vinden voor hun gevoelens.

Maar verliefd zijn is best prettig. En wanneer je een heer van middelbare leeftijd bent, zoals ik, weet je het ook wel weer te relativeren. Het zal wel even pijn doen om te landen in Düsseldorf, aan te komen op Amsterdam CS en dan in mijn eigen bedje te landen, alleen. Met voorlopig alleen mijn herinneringen, foto´s en verhalen.


Paul

Gisteren zit ik, als elke avond in Nairobi een pilsje te drinken in de pub naast het Parkside Hotel. Een verzamelpunt voor iedereen die iets met theater, televisie of kunst te maken heeft in Nairobi. Ik was alleen, want wachtte op Neema en werd meteen uitgenodigd aan een tafeltje door een wat oudere heer en dame, Paul en Joyce. Paul vroeg me wat ik zoal deed in Nairobi en nadat ik hem dat had uitgelegd vertelde hij over zijn eigen carriërre als (film)acteur en trainer.Hij noemde een aantal films waarin hij had gespeeld en enkele daarvan kwamen me op de één of andere manier bekend voor maar ik dacht er verder niet zo over na. Pas toen Neema binnenkwam en zich in het gesprek mengde werd me duidelijk dat hij ´de´ grote filmster van Kenya was, weliswaar enige tijd geleden, maar nog steeds heel beroemd.

Paul gaf me veel tips; luister voordat je spreekt, geef mensen de gelegenheid om met eigen ideeën en initiatieven te komen. Laat je eigen wereld achter in Europa en bouw een nieuwe in Afrika. En inderdaad. Als er één conclusie is die ik nog vóór mijn terugkeer naar Nederland kan trekken is het wel dat ik dat moet doen. Dat is hard werken en veel praten, kijken, uitproberen en wellicht zo nu en dan de nodige frustraties.

Het verschil tussen Nairobi en de rest van mijn reis is toch wel dat ik hier helemaal terecht ben gekomen in ´mijn eigen wereld´. Kunstmensen, mensen die de wereld hebben gezien, die gedreven zijn door hun liefde voor kunst, welke kunst dan ook, die open zijn en me verwelkomen als een vriend en collega. Ik geniet erg van Nairobi. Het heerlijke weer; zonnig met een lekker koel briesje en ´s avonds koel en droog met ´s nachts soms wat bewolking en regen. De prachtige wolkenkrabbers van banken en grote firma`s en de stadse sfeer zijn een welkome afwisseling na het landelijke Dunga. Het is echter ook vermoeiend. Drie comlpleet nieuwe werelden in één reis. Zoveel indrukken, gesprekken, ideeën en ervaringen.

Vanochtend woonde ik een dansles bij op de Zweedse school. Neema en haar collega Julliette waren uitgenodigd om een moderne dans les te geven aan de leerlingen. De Zweedse school is gevestigd op hetzelfde terrein als de Nederlandse school en dus had ik gelijk even de gelegenheid om met een aantal moeders die daar hun kinderen kwamen afleveren te praten. De meeste zijn hier met een man die voor een NGO of voor de ambassade werkt. Sommigen dames werken als vrijwilliger in een weeshuis in Nairobi en anderen zijn werkzaam bij een NGO. Ik vroeg ze hoe ze het leven in Kenya zoal vonden. Los van de criminaliteit vonden ze het allemaal geweldig en wilden dan ook voor geen goud terug naar Nederland. Dat kan toch niet alleen het prachtige weer zijn.

Vanavond zal ik een gospel voorstelling van ´Shangilia´ bijwonen, een organisatie voor straatkinderen. Morgen ga ik op bezoek bij een aantal contactpersonen bij het ´National Theatre´, de Alliance Francaise en het Goethe Institut die alledrie betrokken zijn bij diverse kunstprojecten in Kenya. De Nederlandse ambassade staat ook nog op de lijst, maar misschien moet dat de volgende keer.